Trong bối cảnh các chuyên án xử lý đánh bạc qua mạng được tăng cường, nhiều ý kiến từ người từng cai bạc và giới luật sư cho rằng việc đấu tranh với hành vi vi phạm là cần thiết, nhưng cách xác định “tiền liên quan vụ án” và biện pháp xử lý tài khoản ngân hàng cần được xem xét thận trọng hơn để tránh ảnh hưởng quá mức đến những người đã ngừng tham gia từ lâu.
Nhiều trường hợp bị khóa tài khoản sau khi đã cai bạc
Theo những phản ánh được nhắc tới, có không ít người đã bỏ cờ bạc vài tháng, thậm chí hơn một năm, bất ngờ bị khóa thẻ ngân hàng. Sau đó, họ tiếp tục nhận thông báo truy thu “tiền liên quan đến vụ án” từ các giao dịch liên quan đến đánh bạc trực tuyến trước đây.
Điều khiến nhiều người băn khoăn là khái niệm “tiền liên quan vụ án” trong môi trường mạng không dễ xác định như với sòng bạc truyền thống. Nếu trong một tụ điểm đánh bạc trực tiếp, số tiền trên bàn có thể được hiểu là tang vật thì với giao dịch trực tuyến, việc xác định dòng tiền thường phức tạp hơn nhiều, và cách làm giữa các địa phương cũng không thống nhất.
Tranh luận quanh cách tính dòng tiền
Trong các trường hợp được nêu, có nơi xác định tiền liên quan dựa trên chênh lệch giữa tổng số tiền rút và số tiền nạp; nơi khác lại tính theo tổng số tiền rút. Theo ý kiến được nêu trong nguồn tin, nếu chỉ căn cứ vào tổng số tiền rút thì số người bị quy là có liên quan có thể rất lớn, thậm chí bao trùm một lượng người chơi rất đông, điều này bị cho là thiếu tính hợp lý.
Những người đưa ra quan điểm này cho rằng không phải ai từng tham gia đánh bạc trực tuyến cũng “lấy đó làm nghề”. Nhiều người vẫn có công việc bình thường, chỉ tham gia cá nhân, không có hành vi lôi kéo người khác và cũng không thuộc nhóm tổ chức hay hưởng lợi từ việc thu hút người chơi. Từ góc nhìn đó, cần phân biệt rõ giữa hành vi vi phạm hành chính, hành vi có dấu hiệu hình sự và những trường hợp chỉ tham gia với tư cách người chơi đơn lẻ.
Căn cứ pháp lý được nhắc đến
Bài viết gốc viện dẫn Điều 302 Bộ luật Hình sự và các giải thích liên quan đến tội đánh bạc. Theo đó, hành vi cấu thành tội danh thường gắn với việc tổ chức, lôi kéo nhiều người đánh bạc hoặc lấy cờ bạc làm nghề. Mức hình phạt được nêu là cải tạo không giam giữ, phạt tù đến dưới 3 năm hoặc phạt tiền, tùy tính chất và mức độ vi phạm.
Từ lập luận này, tác giả cho rằng không phải mọi người từng tham gia đánh bạc trực tuyến đều đương nhiên cấu thành tội phạm hình sự. Trong nhiều trường hợp, nếu chỉ là người chơi cá nhân và không có dấu hiệu tổ chức, việc áp dụng các biện pháp xử lý cần bám sát bản chất hành vi cụ thể.
Lo ngại tác động đến người đã cai bạc
Một trong những điểm được nhấn mạnh là tác động xã hội của việc phong tỏa hoặc trích thu tài khoản. Có những người đã ngừng đánh bạc nhiều tháng, tiền trong tài khoản có thể là khoản sinh hoạt quan trọng, thậm chí là tiền dành cho tình huống khẩn cấp. Khi tài khoản bị phong tỏa đột ngột, người bị ảnh hưởng có thể rơi vào hoàn cảnh rất khó khăn.
Bài viết cũng đề cập tới các trường hợp tài khoản bị cưỡng chế trích tiền với lý do “thu hồi tiền liên quan vụ án”. Theo quan điểm của người viết, nếu hành vi đã qua thời gian dài, thuộc nhóm xử lý hành chính và không còn dấu hiệu vi phạm mới, việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế mạnh cần được cân nhắc kỹ để tránh gây thêm tổn thất cho người đã nỗ lực cai bạc.
Trường hợp liên quan tiền phạm pháp và vấn đề trách nhiệm
Ở chiều ngược lại, bài viết thừa nhận vẫn có những ngoại lệ: nếu trong tài khoản xuất hiện tiền do hành vi lừa đảo hoặc phạm tội khác mà người chơi không biết, việc xác minh phải dựa trên tình tiết cụ thể. Tuy nhiên, theo quan điểm được nêu, trong trường hợp hồ sơ đã rõ ràng, việc xử lý không nên máy móc quy chiếu sang các tội danh như “giúp sức cho hoạt động phạm pháp trên mạng”, vì như vậy có thể tạo ra cảm giác thiếu công bằng đối với người từng vướng cờ bạc nhưng đã dừng lại.
Tác giả cho rằng đối với người vừa cai bạc, lại đang gánh nợ, việc đồng thời phải đối mặt với phong tỏa thẻ, truy thu tài sản và nguy cơ mang thêm danh nghĩa vi phạm có thể đẩy họ vào tình cảnh rất nặng nề. Vì vậy, mong muốn được đặt ra là cơ quan chức năng vừa đấu tranh mạnh với hoạt động đánh bạc trực tuyến, vừa cân nhắc đầy đủ hoàn cảnh thực tế của từng trường hợp.
Góc nhìn từ luật sư và các trường hợp thực tế
Nội dung nguồn tin cho biết trên các nền tảng mạng xã hội như Douyin cũng xuất hiện nhiều luật sư lên tiếng về những ca tương tự. Một số người đã cai bạc một năm hoặc lâu hơn nhưng bất ngờ nhận thông báo phải truy thu tiền liên quan. Với họ, đó là cú sốc lớn, nhất là khi họ cho rằng mình đã rời xa hoạt động cờ bạc từ lâu.
Trong số các biện pháp được nhắc đến, tạm giữ hành chính và phạt tiền được mô tả là cách xử lý mang tính cảnh báo, có thể giúp người vi phạm nhận thức rõ hậu quả và hỗ trợ quá trình cai bạc. Quan điểm này cho rằng đây là biện pháp cần thiết trong một số trường hợp, miễn là việc áp dụng dựa trên căn cứ rõ ràng và phù hợp với mức độ vi phạm.
Đấu tranh với vi phạm nhưng cần phân hóa
Từ toàn bộ nội dung, thông điệp chính được đặt ra là việc xử lý đánh bạc trực tuyến không chỉ cần quyết liệt mà còn phải phân hóa. Cần tách bạch giữa người tổ chức, người hưởng lợi và người chơi cá nhân; giữa hành vi vi phạm hiện tại và những trường hợp đã chấm dứt tham gia từ lâu; giữa tang vật, tiền giao dịch và các khoản sinh hoạt hợp pháp trong tài khoản.
Quan điểm này hướng tới một cách làm chặt chẽ hơn, trong đó công tác phòng chống tội phạm không bị giảm sút, nhưng quyền lợi hợp pháp của người dân, đặc biệt là những người đang cố gắng cai bạc, cũng được xem xét đầy đủ hơn. Đây là điểm được cho là cần thiết để vừa bảo đảm hiệu quả xử lý, vừa tránh những hệ quả quá nặng nề đối với các trường hợp cụ thể.